Η νέα έκδοση ακολουθεί την πρόσφατη επίσημη επίσκεψη του Vladimir Putin στην Κίνα και βασίζεται στην πρώτη αντίστοιχη έκδοση ομολόγων σε γιουάν που πραγματοποιήθηκε τον Δεκέμβριο
Η Ρωσία προετοιμάζεται να προχωρήσει για δεύτερη φορά στην έκδοση δεκαετών κρατικών ομολόγων εκφρασμένων σε κινεζικά γουάν, εμβαθύνοντας ακόμη περισσότερο τη χρηματοπιστωτική της συνεργασία με την Κίνα — μια σχέση που έχει καταστεί κρίσιμη για τη δυνατότητα της Μόσχας να χρηματοδοτείται υπό το καθεστώς των δυτικών κυρώσεων.
Η νέα έκδοση ακολουθεί την πρόσφατη επίσημη επίσκεψη του Vladimir Putin στην Κίνα και βασίζεται στην πρώτη αντίστοιχη έκδοση ομολόγων σε γιουάν που πραγματοποιήθηκε τον Δεκέμβριο.
Εκείνη η αρχική έκδοση ανήλθε περίπου σε 20 δισεκατομμύρια γουάν — δηλαδή περίπου 2,8 έως 3 δισεκατομμύρια δολάρια — με διάρκειες από τρία έως επτά έτη.
Αυτή τη φορά, όμως, η Ρωσία προχωρά σε ακόμη μεγαλύτερη χρονική διάρκεια.
Η επιλογή δεκαετών ομολόγων δείχνει ότι η Μόσχα δεν αντιμετωπίζει πλέον το χρέος σε γιουάν ως μια προσωρινή λύση ανάγκης, αλλά επιχειρεί να το μετατρέψει σε μόνιμο στοιχείο της στρατηγικής κρατικού δανεισμού της.
Ο βασικός λόγος είναι απλός: η Ρωσία διαθέτει πλέον ελάχιστες εναλλακτικές επιλογές. Οι δυτικές κυρώσεις έχουν ουσιαστικά αποκλείσει τη Μόσχα από τις αγορές κρατικών ομολόγων σε δολάρια και ευρώ — δηλαδή από τα δύο νομίσματα που ιστορικά κυριαρχούσαν στις διεθνείς εκδόσεις κρατικού χρέους. Όταν οι παραδοσιακές πύλες χρηματοδότησης κλείνουν, η Ρωσία αναγκάζεται να αναζητήσει νέες διεξόδους.
Το γουάν αποτέλεσε εξαρχής την πιο λογική εναλλακτική
Η Κίνα είναι πλέον ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της Ρωσίας και οι διμερείς συναλλαγές έχουν αυξηθεί δραματικά μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία.
Οι ρωσικές ενεργειακές εξαγωγές προς την Κίνα αποφέρουν τεράστια έσοδα σε γουάν, δημιουργώντας ένα μεγάλο απόθεμα κινεζικού νομίσματος που πρέπει να αξιοποιηθεί κάπου.
Τα αρχικά σχέδια προέβλεπαν ένα ευρύτερο πρόγραμμα έκδοσης ομολόγων σε γιουάν συνολικού ύψους έως 400 δισεκατομμυρίων ρουβλίων — περίπου 4,9 έως 5 δισεκατομμύρια δολάρια.
Η δεύτερη έκδοση φέρνει τη Ρωσία πιο κοντά σε αυτόν τον στόχο, επεκτείνοντας παράλληλα και το χρονικό προφίλ του χρέους της.
Ωστόσο, η περιγραφή αυτών των τίτλων ως «ομόλογα εκφρασμένα σε γιουάν» μπορεί να δημιουργήσει την εντύπωση ότι Κινέζοι επενδυτές σπεύδουν να δανείσουν χρήματα στη ρωσική κυβέρνηση.
Στην πραγματικότητα, αυτό δεν συμβαίνει.
Οι κυρώσεις δεν περιορίζουν μόνο τις κινήσεις της Ρωσίας, περιορίζουν και το ποιος μπορεί να συνεργαστεί οικονομικά μαζί της.
Οι περισσότεροι Κινέζοι επενδυτές — όπως και σχεδόν όλοι οι διεθνείς επενδυτές — πρακτικά δεν μπορούν να αγοράσουν άμεσα αυτά τα ομόλογα.
Η έκδοση του Δεκεμβρίου διαπραγματεύτηκε στο Χρηματιστήριο της Μόσχας και όχι στη Σανγκάη ή στο Χονγκ Κονγκ. Οι βασικοί αγοραστές ήταν ρωσικές τράπεζες και ενεργειακές εταιρείες που ήδη διέθεταν αποθέματα γουάν από τις πωλήσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου προς την Κίνα.
Με απλά λόγια, η Ρωσία πωλεί ενέργεια στην Κίνα, πληρώνεται σε γιουάν και στη συνέχεια τα ίδια αυτά γουάν επιστρέφουν στο ρωσικό κράτος μέσω αγοράς κρατικών ομολόγων
Το χρήμα κινείται μέσα σε έναν σχετικά κλειστό οικονομικό κύκλο.
Γι’ αυτό αρκετοί αναλυτές περιγράφουν το σύστημα περισσότερο ως «ανακύκλωση νομίσματος» παρά ως πραγματική διεθνή έκδοση κρατικού χρέους. Η διαφορά είναι σημαντική.
Οι παραδοσιακές διεθνείς εκδόσεις κρατικών ομολόγων προσελκύουν παγκόσμιο κεφάλαιο, διαφοροποιούν τη βάση επενδυτών και λειτουργούν ως ένδειξη εμπιστοσύνης των αγορών.
Στη τομή των γεωπολιτικών εξελίξεων
Τα ρωσικά ομόλογα σε γιουάν, τουλάχιστον προς το παρόν, δεν επιτυγχάνουν κάτι τέτοιο.
Στην πράξη, λειτουργούν περισσότερο ως εγχώριο χρηματοοικονομικό εργαλείο με «διεθνές περίβλημα».
Παρέχουν στις ρωσικές εταιρείες και τράπεζες που διαθέτουν γουάν έναν ασφαλή χώρο τοποθέτησης κεφαλαίων με κάποια απόδοση, ενώ παράλληλα επιτρέπουν στο ρωσικό κράτος να αντλεί χρηματοδότηση σε κινεζικό νόμισμα. Και οι δύο πλευρές ωφελούνται, αλλά η συνολική κλίμακα του μηχανισμού παραμένει περιορισμένη από τα διαθέσιμα αποθέματα γιουάν εντός Ρωσίας.
Το πρόγραμμα αυτό βρίσκεται στο σημείο τομής δύο μεγάλων γεωπολιτικών εξελίξεων: αφενός της χρηματοπιστωτικής απομόνωσης της Ρωσίας από τη Δύση και αφετέρου της μακροπρόθεσμης κινεζικής επιδίωξης για διεθνοποίηση του γουάν.
Για τη Ρωσία, ο υπολογισμός είναι ξεκάθαρος.
Κάθε νέα έκδοση ομολόγων σε γιουάν αποτελεί ένα μικρό αλλά ουσιαστικό βήμα προς την κατεύθυνση της χρηματοδότησης χωρίς πρόσβαση στις δυτικές κεφαλαιαγορές.
Η μετάβαση από τις διάρκειες τριών έως επτά ετών του Δεκεμβρίου στα σημερινά δεκαετή ομόλογα δείχνει αυξανόμενη εμπιστοσύνη — ή τουλάχιστον αυξανόμενη φιλοδοξία — σχετικά με τη βιωσιμότητα του προγράμματος.
Η διεθνοποίηση του γιουάν
Για την Κίνα, όμως, η εικόνα είναι πιο σύνθετη.
Το Πεκίνο επιδιώκει εδώ και χρόνια να ενισχύσει τον διεθνή ρόλο του γουάν, αμφισβητώντας σταδιακά την κυριαρχία του δολαρίου στο παγκόσμιο εμπόριο και στις αγορές κρατικού χρέους.
Τα ρωσικά ομόλογα σε γιουάν συμβάλλουν θεωρητικά σε αυτόν τον στόχο, αλλά με έναν πολύ σημαντικό περιορισμό: ένα ομόλογο που αγοράζεται σχεδόν αποκλειστικά από ρωσικούς οργανισμούς και διαπραγματεύεται μόνο στη Μόσχα δύσκολα μπορεί να θεωρηθεί πραγματικό βήμα προς την καθιέρωση του γουάν ως παγκόσμιου αποθεματικού νομίσματος.
Η πραγματική δοκιμασία θα έρθει μόνο εάν στο μέλλον επιτραπεί ή εάν θελήσουν Κινέζοι επενδυτές να συμμετέχουν άμεσα στις εκδόσεις αυτές.
Μόνο τότε θα υπάρξουν αυθεντικές διασυνοριακές ροές κεφαλαίων σε γουάν — δηλαδή ακριβώς αυτό που το Πεκίνο δηλώνει ότι επιδιώκει, αλλά μέχρι στιγμής προσεγγίζει με μεγάλη προσοχή προκειμένου να διατηρεί τον έλεγχο του χρηματοπιστωτικού του συστήματος.
Για τους διεθνείς επενδυτές, το πρόγραμμα έχει ενδιαφέρον όχι τόσο λόγω του άμεσου οικονομικού του μεγέθους, όσο λόγω όσων αποκαλύπτει για τη νέα χρηματοπιστωτική αρχιτεκτονική που διαμορφώνεται μεταξύ Μόσχας και Πεκίνου.
Ο κίνδυνος της εξάρτησης από το γιουάν
Κάθε νέα έκδοση λειτουργεί ως ένδειξη του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί στην πράξη η οικονομία της εποχής των κυρώσεων.
Ωστόσο, η στρατηγική αυτή ενέχει και σοβαρούς κινδύνους για τη Ρωσία.
Η εξάρτηση από ένα μόνο εναλλακτικό νόμισμα, το οποίο ελέγχεται από έναν και μοναδικό εμπορικό εταίρο, δημιουργεί μια διαφορετική μορφή εξάρτησης. Η Μόσχα ουσιαστικά ανταλλάσσει μία ευπάθεια με μία άλλη.
Εάν κάποια στιγμή η κινεζορωσική σχέση μεταβληθεί ή εάν το Πεκίνο κρίνει ότι το πολιτικό και διεθνές κόστος στήριξης της ρωσικής χρηματοδότησης υπερβαίνει τα οφέλη, τότε ολόκληρη αυτή η στρατηγική μπορεί να αποδειχθεί εξαιρετικά εύθραυστη.
Υπάρχει όμως και μια ευρύτερη διεθνής διάσταση.
Αν το πρόγραμμα επεκταθεί επιτυχώς και παρόμοια μοντέλα υιοθετηθούν και από άλλα κράτη που βρίσκονται υπό κυρώσεις ή μερική απομόνωση, τότε μακροπρόθεσμα θα μπορούσε να διαβρωθεί σταδιακά η αποτελεσματικότητα των δυτικών χρηματοπιστωτικών κυρώσεων ως εργαλείου γεωπολιτικής πίεσης. Πρόκειται για μια εξέλιξη που δεν θα συμβεί άμεσα, αλλά για μια δομική μεταβολή που συνήθως εξελίσσεται αργά — μέχρι να επιταχυνθεί ξαφνικά.
Προς το παρόν, η δεύτερη ρωσική έκδοση ομολόγων σε γουάν δεν αποτελεί κάποια θεαματική τομή.
Αποτελεί όμως μια ξεκάθαρη επιβεβαίωση ότι η Μόσχα είναι αποφασισμένη να οικοδομήσει σταδιακά μια χρηματοπιστωτική υποδομή έξω από το δυτικό σύστημα — ένα ομόλογο τη φορά — ακόμη κι αν το κοινό αυτών των ομολόγων παραμένει σχεδόν αποκλειστικά εγχώριο.
www.bankingnews.gr
Η νέα έκδοση ακολουθεί την πρόσφατη επίσημη επίσκεψη του Vladimir Putin στην Κίνα και βασίζεται στην πρώτη αντίστοιχη έκδοση ομολόγων σε γιουάν που πραγματοποιήθηκε τον Δεκέμβριο.
Εκείνη η αρχική έκδοση ανήλθε περίπου σε 20 δισεκατομμύρια γουάν — δηλαδή περίπου 2,8 έως 3 δισεκατομμύρια δολάρια — με διάρκειες από τρία έως επτά έτη.
Αυτή τη φορά, όμως, η Ρωσία προχωρά σε ακόμη μεγαλύτερη χρονική διάρκεια.
Η επιλογή δεκαετών ομολόγων δείχνει ότι η Μόσχα δεν αντιμετωπίζει πλέον το χρέος σε γιουάν ως μια προσωρινή λύση ανάγκης, αλλά επιχειρεί να το μετατρέψει σε μόνιμο στοιχείο της στρατηγικής κρατικού δανεισμού της.
Ο βασικός λόγος είναι απλός: η Ρωσία διαθέτει πλέον ελάχιστες εναλλακτικές επιλογές. Οι δυτικές κυρώσεις έχουν ουσιαστικά αποκλείσει τη Μόσχα από τις αγορές κρατικών ομολόγων σε δολάρια και ευρώ — δηλαδή από τα δύο νομίσματα που ιστορικά κυριαρχούσαν στις διεθνείς εκδόσεις κρατικού χρέους. Όταν οι παραδοσιακές πύλες χρηματοδότησης κλείνουν, η Ρωσία αναγκάζεται να αναζητήσει νέες διεξόδους.
Το γουάν αποτέλεσε εξαρχής την πιο λογική εναλλακτική
Η Κίνα είναι πλέον ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της Ρωσίας και οι διμερείς συναλλαγές έχουν αυξηθεί δραματικά μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία.
Οι ρωσικές ενεργειακές εξαγωγές προς την Κίνα αποφέρουν τεράστια έσοδα σε γουάν, δημιουργώντας ένα μεγάλο απόθεμα κινεζικού νομίσματος που πρέπει να αξιοποιηθεί κάπου.
Τα αρχικά σχέδια προέβλεπαν ένα ευρύτερο πρόγραμμα έκδοσης ομολόγων σε γιουάν συνολικού ύψους έως 400 δισεκατομμυρίων ρουβλίων — περίπου 4,9 έως 5 δισεκατομμύρια δολάρια.
Η δεύτερη έκδοση φέρνει τη Ρωσία πιο κοντά σε αυτόν τον στόχο, επεκτείνοντας παράλληλα και το χρονικό προφίλ του χρέους της.
Ωστόσο, η περιγραφή αυτών των τίτλων ως «ομόλογα εκφρασμένα σε γιουάν» μπορεί να δημιουργήσει την εντύπωση ότι Κινέζοι επενδυτές σπεύδουν να δανείσουν χρήματα στη ρωσική κυβέρνηση.
Στην πραγματικότητα, αυτό δεν συμβαίνει.
Οι κυρώσεις δεν περιορίζουν μόνο τις κινήσεις της Ρωσίας, περιορίζουν και το ποιος μπορεί να συνεργαστεί οικονομικά μαζί της.
Οι περισσότεροι Κινέζοι επενδυτές — όπως και σχεδόν όλοι οι διεθνείς επενδυτές — πρακτικά δεν μπορούν να αγοράσουν άμεσα αυτά τα ομόλογα.
Η έκδοση του Δεκεμβρίου διαπραγματεύτηκε στο Χρηματιστήριο της Μόσχας και όχι στη Σανγκάη ή στο Χονγκ Κονγκ. Οι βασικοί αγοραστές ήταν ρωσικές τράπεζες και ενεργειακές εταιρείες που ήδη διέθεταν αποθέματα γουάν από τις πωλήσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου προς την Κίνα.
Με απλά λόγια, η Ρωσία πωλεί ενέργεια στην Κίνα, πληρώνεται σε γιουάν και στη συνέχεια τα ίδια αυτά γουάν επιστρέφουν στο ρωσικό κράτος μέσω αγοράς κρατικών ομολόγων
Το χρήμα κινείται μέσα σε έναν σχετικά κλειστό οικονομικό κύκλο.
Γι’ αυτό αρκετοί αναλυτές περιγράφουν το σύστημα περισσότερο ως «ανακύκλωση νομίσματος» παρά ως πραγματική διεθνή έκδοση κρατικού χρέους. Η διαφορά είναι σημαντική.
Οι παραδοσιακές διεθνείς εκδόσεις κρατικών ομολόγων προσελκύουν παγκόσμιο κεφάλαιο, διαφοροποιούν τη βάση επενδυτών και λειτουργούν ως ένδειξη εμπιστοσύνης των αγορών.
Στη τομή των γεωπολιτικών εξελίξεων
Τα ρωσικά ομόλογα σε γιουάν, τουλάχιστον προς το παρόν, δεν επιτυγχάνουν κάτι τέτοιο.
Στην πράξη, λειτουργούν περισσότερο ως εγχώριο χρηματοοικονομικό εργαλείο με «διεθνές περίβλημα».
Παρέχουν στις ρωσικές εταιρείες και τράπεζες που διαθέτουν γουάν έναν ασφαλή χώρο τοποθέτησης κεφαλαίων με κάποια απόδοση, ενώ παράλληλα επιτρέπουν στο ρωσικό κράτος να αντλεί χρηματοδότηση σε κινεζικό νόμισμα. Και οι δύο πλευρές ωφελούνται, αλλά η συνολική κλίμακα του μηχανισμού παραμένει περιορισμένη από τα διαθέσιμα αποθέματα γιουάν εντός Ρωσίας.
Το πρόγραμμα αυτό βρίσκεται στο σημείο τομής δύο μεγάλων γεωπολιτικών εξελίξεων: αφενός της χρηματοπιστωτικής απομόνωσης της Ρωσίας από τη Δύση και αφετέρου της μακροπρόθεσμης κινεζικής επιδίωξης για διεθνοποίηση του γουάν.
Για τη Ρωσία, ο υπολογισμός είναι ξεκάθαρος.
Κάθε νέα έκδοση ομολόγων σε γιουάν αποτελεί ένα μικρό αλλά ουσιαστικό βήμα προς την κατεύθυνση της χρηματοδότησης χωρίς πρόσβαση στις δυτικές κεφαλαιαγορές.
Η μετάβαση από τις διάρκειες τριών έως επτά ετών του Δεκεμβρίου στα σημερινά δεκαετή ομόλογα δείχνει αυξανόμενη εμπιστοσύνη — ή τουλάχιστον αυξανόμενη φιλοδοξία — σχετικά με τη βιωσιμότητα του προγράμματος.
Η διεθνοποίηση του γιουάν
Για την Κίνα, όμως, η εικόνα είναι πιο σύνθετη.
Το Πεκίνο επιδιώκει εδώ και χρόνια να ενισχύσει τον διεθνή ρόλο του γουάν, αμφισβητώντας σταδιακά την κυριαρχία του δολαρίου στο παγκόσμιο εμπόριο και στις αγορές κρατικού χρέους.
Τα ρωσικά ομόλογα σε γιουάν συμβάλλουν θεωρητικά σε αυτόν τον στόχο, αλλά με έναν πολύ σημαντικό περιορισμό: ένα ομόλογο που αγοράζεται σχεδόν αποκλειστικά από ρωσικούς οργανισμούς και διαπραγματεύεται μόνο στη Μόσχα δύσκολα μπορεί να θεωρηθεί πραγματικό βήμα προς την καθιέρωση του γουάν ως παγκόσμιου αποθεματικού νομίσματος.
Η πραγματική δοκιμασία θα έρθει μόνο εάν στο μέλλον επιτραπεί ή εάν θελήσουν Κινέζοι επενδυτές να συμμετέχουν άμεσα στις εκδόσεις αυτές.
Μόνο τότε θα υπάρξουν αυθεντικές διασυνοριακές ροές κεφαλαίων σε γουάν — δηλαδή ακριβώς αυτό που το Πεκίνο δηλώνει ότι επιδιώκει, αλλά μέχρι στιγμής προσεγγίζει με μεγάλη προσοχή προκειμένου να διατηρεί τον έλεγχο του χρηματοπιστωτικού του συστήματος.
Για τους διεθνείς επενδυτές, το πρόγραμμα έχει ενδιαφέρον όχι τόσο λόγω του άμεσου οικονομικού του μεγέθους, όσο λόγω όσων αποκαλύπτει για τη νέα χρηματοπιστωτική αρχιτεκτονική που διαμορφώνεται μεταξύ Μόσχας και Πεκίνου.
Ο κίνδυνος της εξάρτησης από το γιουάν
Κάθε νέα έκδοση λειτουργεί ως ένδειξη του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί στην πράξη η οικονομία της εποχής των κυρώσεων.
Ωστόσο, η στρατηγική αυτή ενέχει και σοβαρούς κινδύνους για τη Ρωσία.
Η εξάρτηση από ένα μόνο εναλλακτικό νόμισμα, το οποίο ελέγχεται από έναν και μοναδικό εμπορικό εταίρο, δημιουργεί μια διαφορετική μορφή εξάρτησης. Η Μόσχα ουσιαστικά ανταλλάσσει μία ευπάθεια με μία άλλη.
Εάν κάποια στιγμή η κινεζορωσική σχέση μεταβληθεί ή εάν το Πεκίνο κρίνει ότι το πολιτικό και διεθνές κόστος στήριξης της ρωσικής χρηματοδότησης υπερβαίνει τα οφέλη, τότε ολόκληρη αυτή η στρατηγική μπορεί να αποδειχθεί εξαιρετικά εύθραυστη.
Υπάρχει όμως και μια ευρύτερη διεθνής διάσταση.
Αν το πρόγραμμα επεκταθεί επιτυχώς και παρόμοια μοντέλα υιοθετηθούν και από άλλα κράτη που βρίσκονται υπό κυρώσεις ή μερική απομόνωση, τότε μακροπρόθεσμα θα μπορούσε να διαβρωθεί σταδιακά η αποτελεσματικότητα των δυτικών χρηματοπιστωτικών κυρώσεων ως εργαλείου γεωπολιτικής πίεσης. Πρόκειται για μια εξέλιξη που δεν θα συμβεί άμεσα, αλλά για μια δομική μεταβολή που συνήθως εξελίσσεται αργά — μέχρι να επιταχυνθεί ξαφνικά.
Προς το παρόν, η δεύτερη ρωσική έκδοση ομολόγων σε γουάν δεν αποτελεί κάποια θεαματική τομή.
Αποτελεί όμως μια ξεκάθαρη επιβεβαίωση ότι η Μόσχα είναι αποφασισμένη να οικοδομήσει σταδιακά μια χρηματοπιστωτική υποδομή έξω από το δυτικό σύστημα — ένα ομόλογο τη φορά — ακόμη κι αν το κοινό αυτών των ομολόγων παραμένει σχεδόν αποκλειστικά εγχώριο.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών